AlgemeenAkkoordsymbolen
Er is helaas geen uniform systeem van akkoordsymbolen, zodat er vaak misverstanden mogelijk zijn over de interpretatie ervan. Akkoordsymbolen werder aanvankelijk aalleen gebruikt voor de allersimpelste muziek, om snel een begeleiding schetsmatig te noteren. Naderhand werden de symbolen ook in jazz gebruikt. Omdat daar vaak ingewikkelde akkoorden worden gebruikt moest het systeem uitgebreid worden. Dat gebeurde niet altijd consequent.
Enkele tips voor eigen gebruik:
- Gebruik geen + teken en geen - teken. Dat betekent namelijk in sommige systemen een verhoging resp. verlaging, bij andere is + weer een teken voor een toegevoegde toon, staat - voor mineur, enz. Niet gebruiken dus.
- Als er toevoegingen in een akkoord zitten, noteer ze dan allemaal. Vaak vind je akkoordsymbolen als "D9", wat dan meestal betekent D F# A C E, maar het zou ook D F# A E kunnen zijn (Dadd9) of D F# A C# E (Dmaj7/9). Schrijf dus liever D7/9.
- Schrijf een mol of kruis áchter de letter en vóór het cijfer.
- Gebruik scheidingstekens "/" om misverstanden te vermijden over wat bij wat hoort.
- Bij een omkering of ander "slash-chord" geef je de bastoon aan achter de laatste "/".
- Polychords, dus akkoorden óp akkoorden, schrijf je door onder een horizontale
streep het basisakkoord te schrijven en boven die streep de "upper structure".
Voorbeeld:
Am is (van laag naar hoog) G B D F A C E
G7
Je zou overigens ook kunnen schrijven G7/9/11/13 - Bij uitgebreide akkoorden wordt de kwint, als die rein is, vaak niet gespeeld. Ook kun je als je met een bas-instrument samen speelt de grondtoon weglaten. Je krijgt dan een "No root" akkoord. Als er veel alteraties (verhogingen en/of verlagingen) en toevoegingen in een akkoord zitten, speelt de ligging een cruciale rol voor de klank: speel de toevoegingen en alteraties niet te laag. Wijde liggingen klinken meestal het best.
Basisklanken:
| Akkoordsymbool: | Intervallen: | Naam: |
|---|---|---|
| X | 1 3 5 | grote drieklank |
| Xm | 1 b3 5 | kleine drieklank |
| Xsus4 | 1 4 5 | kwart in plaats van terts |
| Xsus2 | 1 2 5 | secunde in plaats van terts |
| Xdim | 1 b3 b5 bb7 (6) | verminderd septiemakkoord |
| X5 | 1 5 | "power chord" |
Achtervoegsels:
| Achtervoegsel: | Betekenis: | Opmerking: |
|---|---|---|
| add2 | Toegevoegde secunde, bijv. C D E G (Cadd2) of C D Eb G | (Cmadd2), níet hetzelfde als sus2! |
| add4 | Toegevoegde kwart, bijv. C Eb F G (Cmadd4) | níet hetzelfde als sus4! |
| no3 | Terts weglaten, bijv. C G (C(no3)) | ook wel als C5 genoteerd en "power chord" genaamd |
| b5 | Verminderde kwint (ipv. reine) | |
| 5 | "Power chord", bestaat uit alleen grondtoon en kwint | zie "no3" |
| #5 | Overmatige kwint (ipv. reine) | |
| alt | Verhoogde en/of verlaagde kwint én verhoogde en/of verlaagde none | ipv. reine 5 en grote 9, meestal bij een dominant septiemakkoord |
| alt5 | Verhoogde en/of verlaagde kwint | ipv. reine kwint, meestal bij een dominant septiemakkoord |
| 6 | Toegevoegde grote sext, bijv. C E G A (C6) of C Eb G A (Cm6) | zie ook 13 |
| maj7 | Toegevoegde grote septiem, bijv. C E G B (Cmaj7) of C Eb G B (Cmmaj7) | "maj" heeft dus betrekking op de 7, niet op de 3! |
| 7 | Toegevoegde kleine septiem | |
| b9 | Toegevoegde kleine none | meestal bij een septiemakkoord |
| 9 | Toegevoegde grote none | meestal bij een septiemakkoord |
| add9 | Toegevoegde grote none | bijv. C Eb G D (Cmadd9) |
| #9 | Toegevoegde overmatige none | meestal bij een septiemakkoord |
| alt9 | Toegevoegde kleine en/of overmatige none | ipv. grote, meestal bij een dominant septiemakkoord |
| b10 | Toegevoegde kleine decime, bijv. C E G Bb Eb (C7/b10) | ook als #9 genoteerd |
| 11 | Toegevoegde undecime | soms het zelfde als add4, níet hetzelfde als sus4! |
| #11 | Toegevoegde overmatige undecime | níet hetzelfde als b5! Bijv. C E G Bb D F# (C7/9/#11) |
| 12 | Toegevoegde reine duodecime, bijv. C E G# B D# G (Cmaj7/#5/#9/12) | Vrijwel alleen in combinatie met een #5 |
| b13 | Toegevoegde kleine tredecime, bijv. C E G Bb Ab (C7/b13) | |
| 13 | Toegevoegde grote tredecime, bijv. C E G Bb A (C7/13) | níet hetzelfde als 6! |
Afwijkende notaties
Er zijn heel veel andere notaties. Hier onder volgen er enkele:
- Δ, M, MAJ of maj staat voor majeur
- m, min of - staat voor mineur
- +, of aug staat voor overmatig (Engels: augmented)
- o, °, dim staat voor verminderd (Eng: diminished)
- ø, or Ø staat voor halfverminderd (= m7b5)
- dom staat voor dominant
Links
- Akkoorden en toonladders
- Akkoorden bij toonsoorten
- Akkoorden op piano
- Gitaarakkoorden
- Akkoorden op je gehoor leren herkennen
Boek
Voor meer informatie over harmonische analyse, akkoorden, toonladders enz. met name in relatie tot improviseren, zie het boek: "Improviseren met akkoordenschema's" (Sander Sanders, 1992, Rieks Sodenkamp, ISBN 90-800778-1-X). Update 2009: Boek is uitverkocht, wél nog te leen via bibliotheken.
Zie afbeelding onder aan deze pagina!
"Improviseren met akkoordenschema's", een standaardwerk over improvisatie, voor álle instrumenten! In gebruik bij verschillende muziekscholen en conservatoria. Niveau: beginnend tot en met zeer vergevorderd. (Sander Sanders, 1992, Rieks Sodenkamp, ISBN 90-800778-1-X). Update 2009: Boek is uitverkocht, wél nog te leen via bibliotheken.
Donatie
Dit is een gratis site, die al sinds 2003 voortdurend wordt uitgebreid en bijgewerkt. Als jij ook wilt dat dat zo blijft, doe dan een donatie aan Popschool Maastricht >>