Popschool Maastricht

  

Gitaar afstellen

Tips voor het afstellen van elektrische gitaren en basgitaren.

  • Bij het afstellen is het belangrijk een bepaalde volgorde aan te houden aangezien verschillende afstellingen elkaar onderling beïnvloeden.
  • Voor sommige handelingen is ervaring en/of speciaal gereedschap vereist. Gebruik nooit verkeerd of slecht passend gereedschap!
  • Forceer niets! Afgebroken of beschadigde onderdelen/ schroefjes of moeren kosten vaak veel, dure, tijd voor een reparateur.
  • Ga niets lijmen als je niet precies weet wat je doet! Zeker niet met 2-componentenlijm, secondenlijm en dergelijke!
  • Het afstellen van het tremolo- (eigenlijk: vibrato-) mechaniek wordt niet behandeld. Hiervan zijn te veel verschillende modellen met elk hun eigen mogelijkheden (en problemen!) om in zo'n kort bestek te behandelen.

Hier volgt de goede volgorde:

Rood: Voor deze handelingen is speciaal gereedschap en ervaring vereist!
  
   
1. Reparaties: afgebroken, ontbrekende of versleten onderdelen vervangen. Afstellen met oude versleten en/of verroeste snaren heeft ook weinig zin.  
2. Stemmen: een andere stemming betekent een andere spanning op de hals en dus een andere afstelling.  
3. Afstellen halspen, de hals moet iets "hol" staan. Waar precies het optimum ligt is niet voor elk gitaartype het zelfde. Het hangt onder andere af van op welke plaats de hals aan de body zit (bij het 12e, 14e of nog een hoger fretje). Meten door indrukken van de dunste snaar op het hoogste èn op het laagste fretje. Midden er tussen in moet enige ruimte tussen snaar en fretjes zijn (bij een gitaar enkele tienden millimeters, bij een basgitaar wat meer).  
4. Afstellen snaarhoogte bij kam, zodanig laag dat juist geen overmatig rammelen van de snaren tegen de frets optreedt. Dit hangt ook van je speelwijze af.  
5. Invijlen brugzadel, zodanig diep dat de losse snaren juist niet tegen het eerste fretje rammelen. Bij gitaren met een "0-fret" niet nodig.  
6. Vlakken/polijsten fretjes, indien blijkt dat op specifieke plaatsen de snaar tegen een fretje rammelt. Alle tonen op alle snaren uitproberen!  
7. Afstellen compensatie (oktaafzuiverheid). De flageolettoon van de 12e positie moet precies even hoog zijn als de gegrepen toon op die positie. Is de gegrepen toon te hoog, dan is de afstand 12e fret-kam te klein en moet het zadeltje naar achter, anders omgekeerd. Na elke keer verstellen weer nauwkeurig stemmen! Gebruik hiervoor een stemapparaat.  
8. Afstellen hoogte elementen, zodanig dat als de snaren op de hoogste positie worden ingedrukt, de afstand van de snaar tot het element enkele millimeters bedraagt. Bij elementen met sterke magneten (de meeste Stratocasters!) aan de baskant iets meer ruimte laten. Als via een neutraal ingestelde versterker de bassen te hard klinken, de afstand aan de baskant groter maken, idem als de hoge snaren in verhouding te hard klinken.  
9. Afstellen hoogte magneetpolen (niet altijd mogelijk), zodanig dat elke snaar even hard klinkt via de versterker. Bij dunne snaren (hoge E en B en de D-snaar) pooltjes dichter bij de snaren zetten, bij dikke snaren (lage E, G) de pooltjes wat naar binnen draaien.  

Tekst ©2002 Sander Sanders

Ben je niet zeker van je capaciteiten in deze, laat dan naar je gitaar kijken door iemand met ervaring in reparaties en afstellen. Die hebben we ook bij Popschool Maastricht:

Sander Sanders