Misverstanden en foute vertalingen

????Aha!Veel literatuur over het pop en jazz instrumentarium is anderstalig. Engelse of Duitse termen worden vaak overgenomen, maar ook wel vertaald op websites en in handleidingen en dat niet altijd correct. Over de daardoor ontstane misverstanden gaat dit artikel.

Houtsoorten

De Engelse term "basswood" heeft niets met bassen te maken, maar betekent lindenhout (Duits Linde).

Rosewood is geen rozenhout: probeer van een rozenstruik maar eens wat hout te zagen! De correcte vertaling is "Palissander".

Swamp ash is geen zompig essenhout, maar hout van een es (Duits Esche) die in een moeras is opgegroeid en daarom grotere cellen heeft dan een normale es. Na drogen resulteert dat in een lichter gewicht essenhout.

Es en esdoorn zijn niet hetzelfde, esdoorn is in het Duits ahorn en in het Engels maple. Es is in het Engels ash en in het Duits Esche.

Es en els zijn óók niet hetzelfde: els heet in het Duits Erle, in het Engels alder.

Poplar is geen populair hout, maar populier (Duits Pappel).

Engels spruce is in het Duits Fichten en in het Nederlands sparrenhout. Hout van de fijnspar wordt ook vurenhout genoemd.

Hout van de grove den heet grenenhout (Engels pine) en is door de grote hoeveelheid hars ongeschikt voor instrumenten.

Plywood is geen houtsoort van de ply boom, maar betekent triplex of multiplex, uit laagjes fineer samengelijmd hout. In het Duits heet dat Sperrholz.

Onderdelen van de gitaar

De neck van een gitaar of bas heet bij ons hals, niet nek of steel...

De bridge heet bij ons kam, maar die term wordt erg vaak met het woord "brug" iets te letterlijk vertaald. De brug zit eigenlijk bij de overgang bij de kop van de gitaar naar de hals toe, wat in het Engels nut genoemd wordt. Als je de kam brug noemt, hoe moet je de brug dan noemen? Vaak zie je dan de term "topkam" opduiken...

Het Duitse woord "Griffbrett" heet bij ons "toets", het is de vlakke kant van de gitaarhals, het deel dus waar je met je vingertoppen op speelt. Is al eens aangetroffen in de vertaling "greepplank"!

Het Engelse woord "dovetail" is geen duivenstaart, maar heet bij ons "zwaluwstaart" en is een houtverbinding die wordt gebruikt bij het verlijmen van een gitaarhals.

De trussrod is in het Nederlands de halspen of spanstang. Duits Halsstab.

Het Engelse "action" duidt de ruimte aan tussen de snaren en de hals. Het betekent in dit verband dus "speling", niet vertalen met "actie" dus!

Wijd verbreid is het fabeltje dat snaren voor strijkinstrumenten en gitaren vroeger van kattendarm werden gemaakt. Het misverstand is ontstaan door het Engelse woord "catgut" voor het materiaal van deze snaren. Maar dat woord is een verkorting van "cattle gut": vee darm. In de praktijk is het schapen- of geitendarm.

Tremolo, vibrato

In de muziek is tremolo een snelle variatie in geluidssterkte, bijvoorbeeld door met een strijkstok snel heen en weer te strijken (viool, cello, contrabas) of door met een plectrum snel dezelfde toon te herhalen (mandoline).

Vibrato is een snelle verandering in toonhoogte. Op strijkinstrumenten bereikt door snel met de linkerhand heen en weer te bewegen, of met de stem (opera!).

Helaas... Toen Leo Fender een mechaniek op een gitaar monteerde om de toonhoogte subtiel te variëren, noemde hij het een tremolo! Het had natuurlijk vibrato moeten heten.

Om de verwarring compleet te maken bouwde men in sommige buizenversterkers een voorziening in om de geluidssterkte in snel tempo te variëren, tremolo dus. En... je raadt het al... bij die knop kwam dan weer regelmatig "vibrato" te staan.

# b

De Engelse muziekterm sharp betekent niet scherp, maar kruis (#). Flat betekent niet vlak of plat, maar mol (b).

Duits

Het Duitse woord "Moll" betekent "mineur" en niet "mol". Majeur heet in het Duits "Dur".

Onze B heet in Duitsland "H" en onze Bes heet "B". "H moll" is dus niet Bes, maar B mineur. Héél verwarrend, en zeker omdat Duitse rockers en jazzers dan vaak weer de Amerikaanse benamingen B en B flat voor respectievelijk B en Bes gebruiken.

Het Duitse woord "Posaune" betekent trombone, geen bazuin.

Harp

Een blues mondharmonica wordt in Amerika bluesharp genoemd, soms kortweg "harp". Een "harp player" in een bluesband bespeelt dus heel iets anders als onze harp! Verwarrend genoeg heet onze harp in het Engels ook harp...

Galm, echo

Het Nederlandse woord galm of nagalm heet in het Engels reverberation, of kortweg reverb. Een bepaald type galm, dat van een hal of zaal (=hall), heet in die taal "hall". Het Duitse woord voor nagalm is "Hall" of "Nachhall". Galm is een diffuus geluid dat bestaat uit heel veel weerkaatsingen. Je hoort galm als je in een grote kerk in je handen klapt.

Echo is een letterlijke herhaling van een geluid. Bijvoorbeeld door weerkaatsing via een bergwand op grote afstand. Geluid legt 340m/sec af, als de bergwand dus op 340m/2=170m afstand staat, hoor je de echo na precies 1 seconde. Echo heet in het Engels ook echo, of ook wel delay (letterlijk: vertraging).

Overige

Een fagot heet in het Engels bassoon. Het Engelse woord "fagot" bestaat ook, maar is een scheldwoord: "flikker"...

Het instrument "French horn" heet bij ons gewoon hoorn. Het Engelse (Amerikaanse) "horn" is een verzamelnaam voor allerlei metalen blaasinstrumenten zoals trompet, trombone, saxofoon enz.

Een "upright bass" is geen "rechtop) staande bas", maar een contrabas. Ook is een "double bass" geen dubbele bas, maar een contrabas.

"In harmony" zingen is niet het tegenovergestelde van vals zingen. Het is ook niet zingen samen met de harmonie, maar betekent meerstemmig zingen of tweede stem zingen.

Een "gooseneck microphone" is in het Nederlands een zwanehals microfoon, geen ganzenhals dus.

Tips?

Ben je nog meer kromme of foute vertalingen tegen gekomen of andersoortige taal-misverstanden op muziekgebied? Laat het even weten via het contactformulier, dan vermelden we die ook!

Contactformulier >>

Links

Donatie

Dit is een gratis site, die al sinds 2003 voortdurend wordt uitgebreid en geactualiseerd. Als jij ook wilt dat dat zo blijft, doe dan een donatie aan Popschool Maastricht >>

QR code https://www.popschoolmaastricht.nl:443/college_vertalingen_misverstanden.php

Bijgewerkt op: 19 Augustus, 2017